KAL – Rock´N´Roma

 

Infuzija čiste energije i zvuka koje vaše telo i um neće ostaviti ravnodušnim ni jednog trenutka – grupa Kal.

Eklektični  ritam nastao kombinacijom muzike Zapadnog Balkana sa svingom, džezom, bluzom, popom donose jedan sasvim nov i originalan zvuk koji se prima od prvog do poslednjeg akorda.

Grupa je nastala 1996. godine. Od tada do danas su odsvirali preko hiljadu koncerata u inostranstvu. Učestvovali su na svim značajnim evropskim festivalima: Roskilde festival – Danska,  Fjužn festival – Nemačka, Pepsi Siget festival – Mađarska, Berlinale festival – Nemačka, Eksit festival – Srbija, Beogradski festival piva – Srbija, Kustendorf  filmski i  musički festival – Srbija, Nišvil džez festival – Srbija…

U Americi su svirali u 2006. i 2008. godini. U sklopu tih turneja obišli su  sve značajne američke klubove kao što je,  Džoov pab u Njujorku. U njemu su svirali  i muzičari poput: Lenarda Koena, Dejvida Brna, Ričarda Tompsona, Doli Parton, Šinejd O˙Konor, Nore  Džouns, Juse N˙Dura, Dejvida Gilmora i mnogi drugi.

 

Na drugoj američkoj turneji  2008.  godine odsvirali su 45 koncerata i ostvarili saradnju sa jednom od najpoznatijih njujorških muzičkih atrakcija, Gogol Bordelo.

 

Do sada su objavili četiri CD-a: Tradicionalna muzika Srbije, KAL (2006.), Radio Romanista (2009.)  i Romologija (2013.). Za KAL i Radio Romanistu, produkciju je potpisao Majk Nilsen, poznat po saradnji sa najvećim svetskim muzičkim atrakcijama poput sastava: Andervorld, Snou patrol, Kjur, Džemirokvaj. 

 

Dragan Ristić, gitarista i frontmen grupe se, osim muzikom, bavi i glumom, pozorišnom produkcijom i performansom. U filmovima je sarađivao kao prevodilac za romski jezik .

 

Za film Emira Kusturice – Crna mačka, beli mačor, Dragan Ristić je napisao tekst za pesmu Bubamara koja je postal hit. Kal je otvorio i prvi Kustendorf 2008. godine.

 

Sa finskim bas gitaristom Semi Jafom je u Helsinkiju svirao i zajedno su osmislili i ostvarili mnoge muzičke projekte.

 

Od 2014. godine organizuje  i vodi FRKA festival u Beogradu ( Festival romske kulture i aktivizma ). Festival je osnovan sa idejom da se Romi lakše uključe u društvene tokove.

 

Posle nekoliko godina aktivnog društvenog rada i borbe za ljudska prava manjina u Srbiji, Dragan Ristić se ponovo vraća muzici.

 

Među nagradama koje su osvojili nalaze se i:

 – 2007. – prvo mesto na  evropskoj top-listi  World  Music;

– 2007. – nagrada Davorin Popović za najbolji video na prostorima bivše Jugoslavije 2007.godine;

– 2009. – drugo mesto na evropskoj top-listi  World  Music;

– 2009. – ušli su u top 20 World Music CDs za album  KAL;

– 2014. – prvo mesto na evropskoj top-listi World Music za album Romologija;

– 2016 – Zlatna značka Kulturno prosvetne zajednice Srbije za izuzetan doprinos u oblasti kulture;

 

Muzika koju pravi, nosi u sebi  balkanski stil i romski ritam. Originalan i neočekivan miks koji u isto vreme zvuči i tradicionalno i urbano.

 

To je čista estetika mola, zato ne čudi što su zapadni, muzički kritičari, stil koji je romska grupa Kal unela u naše živote nazvali Rock´N´Roma, ili Gypsy Rockabilly.

– ČLANOVI BENDA –

DRAGAN RISTIĆ (GITARA, VOKAL)

Dragan Ristić je rođen 9. septembra 1972. godine u Valjevu, Srbija. Diplomirao je na Fakultetu dramskih umetnosti na Katedri za menadžment i produkciju pozorišta, radija i kulture.

Potiče iz muzičke porodice, otac i deda su svirali violinu, a njegova prva ljubav je bila harmonika na kojoj je zasvirao sa sedam godina. Ipak, sa petnaest godina prelazi na gitaru jer shvata da su mu neki malo drugačiji ritmovi bliži od tradicionalnih.

I pored studija na Fakultetu dramskih umetnosti, njegova najveća ljubav ostaje gitara, pa tako  1996. godine  osniva  grupu Kal. Inače Kal, na grčkom znači – dobar put, a na sanskritskom i romskom – crno.

Autor je svih pesama i aranžmana grupe Kal, njegov je vokal i gitara.

U startu se njegova muzika izdvaja svojim egzotičnim zvukom, gde  na vrlo specifičan način spaja tradiciju sa savremenim tokovima. Njegove note su zarazne i radostne, pa ne čudi da su Kal na Festivalu u  Lečesteru – Ujedinjeno Kraljevstvo, proglasili Feniksom umetnosti.

Uporedo sa njegovom muzičkom karijerom, traje i njegova vokacijska karijera:

–  1994.- 1997. – u romskim novinama  Romano lil, Chavrikano lil,  radi kao novinar i prevodilac;

– 1994.- 1997. – Radio Beograd – romski program, spiker, novinar i prevodilac;

– 1998. – performans u alternativnoj predstavi Svi različiti su jednaki, povodom Međunarodnog dana borbe protiv rasizma;

– 1998. – izvođenje, organizacija, prevod i muzika za romsku lutkarsku predstavu Sasa pe jekh ivend – Bilo jednom jedne zime;

– 1998. – saradnja na prevodu i muzici za film Crna mačka, beli mačor Emira Kusturice;

– od 1998. godine do današnjih dana direktor Romskog kulturnog centra Beograd;

– 1999. – koordinator u pozorišnoj radionici, Međunarodna unija Roma, Romska kultura i  jezik – letnja škola Berlin;

 

– 2000. – producent i glumac u pozorišnoj predstavi Krvava svadba, Federika Garsije Lorke, Romsko pozorište Vareso aver  – Budimpešta;

– 2000. – producent, glumac i kompozitor u predstavi Žak ili Pokornost, Ežena Joneskog u izvođenju pozorišta Vareso aver iz Budimpešte;

– 2001. – glumac i kompozitor u predstavi Bahanalije,  Gorana Stefanovskog, Romski teatar Raidna, Beograd;

– 2003. – učešće u muzičkom projektu Romano suno – Radio B92;

– 2003. – učešće na 11. Evropskom bijenalu mladih umetnika – Atina;

– 2003. – producent, glumac i kompozitor u predstavi Miris točka, Romski teatar Raidna, Beograd;

– 2017. – kustos  nemačkog projekta Romski digitalni arhiv;

 

Za pozorišnu predstavu Krvava svadba Federika Garsije Lorke na Festivalu Civic Europe u Varšavi – Poljska je 2001. godine osvojio prvu nagradu, koju mu je uručio lično tadašnji predsednik Poljske Aleksandar Kvašnjevski.

Do sada je objavio i dve publikacije: Romski mediji u Jugoslaviji, razvoj i mogućnosti (1997.) i  Istorija romskog pozorišta (1999.)

U Evropskom centru za prava Roma (ERRC) obavljao je praksu kao koordinator za romski jezik.

Od svog nastanka 1996. godine kada je Kal nastupao sa Violetom Vasilevskom sastav se menjao.

Grupa Kal danas nastupa u sastavu:  Aleksandra Veljković – vokal, Dušan Gnjidić – bubnjevi, Marko Ćurčić – bas, Rade Arsenović – harmonika i Milorad Jevremović Šalajko – violina.